Việt Nam chính thức gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ngày 28 tháng 7 năm 1995, đánh dấu một bước phát triển quan trọng trong quá trình mở rộng quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam thời kỳ Đổi mới. Bài viết phân tích vai trò của nhân tố ASEAN đối với chính sách đối ngoại Việt Nam trong giai đoạn 1995-2005, tập trung làm rõ những tác động của việc tham gia ASEAN đối với quá trình mở rộng quan hệ hợp tác, hội nhập khu vực và thực hiện các mục tiêu đối ngoại của Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhân tố ASEAN không chỉ góp phần thúc đẩy Việt Nam mở rộng quan hệ đối ngoại, mà còn tạo môi trường, khuôn khổ và các chuẩn mực hợp tác khu vực để Việt Nam thực hiện các cam kết của một thành viên. Trong quá trình tham gia ASEAN, Việt Nam chủ động phát huy vai trò của một thành viên tích cực, tôn trọng và tuân thủ các nguyên tắc, chuẩn mực chung, đồng thời bảo đảm thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, chủ động và linh hoạt, hài hòa lợi ích quốc gia với yêu cầu hội nhập khu vực và quốc tế. Những kinh nghiệm trong giai đoạn 1995-2005 có ý nghĩa đối với quá trình tiếp tục mở rộng và nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế của Việt Nam.